Niemand ontkomt eraan. Dit fenomeen kan iedereen treffen, ongeacht leeftijd of sociale status.

Waar gaat het eigenlijk om?

In principe gaat het om de manier waarop informatie wordt gezocht en gefilterd. Meestal heeft iedereen al vanaf het begin van een discussie een eigen mening over een bepaald probleem. Hoe meer iemand overtuigd is van zijn of haar mening, hoe meer hij of zij in de valkuilen van bevestigingsvertekening kan vervallen. De hersenen zoeken altijd naar de gemakkelijkste manier om de steeds complexere wereld om ons heen te begrijpen. De essentie van dit fenomeen is relatief eenvoudig. Het gaat om het onbewust zoeken naar alleen die informatie die onze mening bevestigt. Andere feiten nemen we dan niet in aanmerking, of we bagatelliseren ze op de een of andere manier. Als het besproken onderwerp een emotioneel karakter of een emotionele lading heeft, is de neiging tot selectief denken des te groter en is de reactie op een tegengestelde mening vaak ook emotioneel tot agressief.

Aanhangers van complottheorieën

Als u, vooral in internetdiscussies, aanhangers van welke complottheorie dan ook tegenkomt, weet dan dat u een zware strijd te wachten staat met iemand die blind en doof is voor informatie die tegen zijn wereldbeeld ingaat. Dit is de moeilijkste vorm, waarbij u het gevoel heeft dat de persoon in kwestie in een heel andere realiteit leeft dan u. Overigens denkt je tegenstander precies hetzelfde over jou. U kunt zoveel argumenten aanvoeren als u wilt, maar deze strijd kunt u niet winnen. U zult waarschijnlijk worden overspoeld met lang weerlegde mythes en allerlei soorten argumentatieve fouten, waarvan het gebruik hand in hand gaat met bevestigingsvertekening. Het verstandigste is om het debat te beëindigen en u met iets zinvollers bezig te houden.

Hoe voorkom je dat je zelf in de troebele wateren van dit soort cognitieve vertekening terechtkomt

 Er zijn een paar simpele regels die het risico verkleinen.

• Wees eerlijk tegenover jezelf en wees niet bang om een fout toe te geven.

• Luister ook naar meningen waar je het niet mee eens bent.

• Controleer de feiten uit verschillende bronnen.

• Gebruik betrouwbare informatiebronnen.

• Denk zoveel mogelijk zonder emoties na.

• Eenvoudige oplossingen voor complexe problemen werken in de meeste gevallen niet, ook al zijn ze erg aantrekkelijk.

• Laat vooroordelen varen en benader het probleem altijd met een zo open mogelijk geest.

• Laat u niet misleiden door valse autoriteiten; een expert of zelfs een Nobelprijswinnaar op het ene gebied hoeft geen expert te zijn op een ander gebied.